Czym jest Ślub? Ślub jest decyzją na całe życie. Przeżycie jakie
towarzyszy w tym dniu wywiera ogromny wpływ
na psychikę człowieka.
Odtąd nasze życie nie jest
już takie jak było wcześniej. Pojawia się druga osoba na dobre i złe...
Od teraz musimy liczy? si? z pragnieniami, zasadami, zdaniem, i spojrzeniem na ?wiat drugiego cz?owieka. Od stopnia zaakceptowania tego drugiego cz?owieka tego zale?y ca?e udane lub nie
?ycie Was obojgu.
Powodzeniu ma??e?stwa sprzyjaj? lub nie sprzyjaj? rozmaite czynniki tworz?ce struktur? wzajemnie na siebie oddzia?uj?cych elementów. Maria Braun-Ga?kowska wymienia nast?puj?ce rodzaje warunkowa? powodzenia ma??e?stwa:
czynniki dzia?aj?ce przed zawarciem ma??e?stwa:
dojrza?o?? do ma??e?stwa,
wybór wspó?ma??onka,
czynniki dzia?aj?ce w czasie trwania ma??e?stwa:
uwarunkowania zewn?trzne,
uwarunkowania wewn?trzne.
Omówi? wszystkie czynniki kolejno.
Dojrza?o?? do ma??e?stwa
Prócz oczywistej konieczno?ci uzyskania dojrza?o?ci fizycznej i prawnej, wymienia si? dojrza?o?? socjaln? i psychiczn?. Przez dojrza?o?? socjaln? rozumie si? mo?liwo?? podj?cia pracy zawodowej i samodzielnego utrzymania si?. Dojrza?o?? psychiczna jest poj?ciem bardziej z?o?onym. Chodzi o osi?gni?cie takiego poziomu rozwoju umys?owego, który umo?liwia realistyczn? ocen? sytuacji, ocen? samego siebie i skutków swoich czynów, a tak?e dojrza?o?? emocjonaln?. Jej istotnym elementem jest akceptacja swojej p?ci, równowaga emocjonalna i zdolno?? do uczu? spo?ecznych, empatii, ?yczliwo?ci i bezinteresowno?ci. Szczególnie istotnym elementem dojrza?o?ci do ma??e?stwa jest osi?gni?cie w?a?ciwego poziomu zdolno?ci do mi?o?ci. U cz?owieka dojrza?ego potrzeby drugiej osoby staj? si? równie wa?ne, a nawet wa?niejsze ni? w?asne. Dawanie sprawia mu wi?cej przyjemno?ci ni? branie.
"Kocha?" staje si? czym? wa?niejszym ni? "by? kochanym". Dojrza?o?? osobowo?ci zale?y w du?ej mierze od oddzia?ywania rodziny macierzystej.
Wp?yw rodziny na zadowolenie z ma??e?stwa zaznacza si? w sposób jeszcze bardziej bezpo?redni poprzez urabianie obrazu ma??e?stwa i rodziny. Wzory stosunków mi?dzyosobowych i podstawowych ról rodzinnych, wyniesione z wczesnego dzieci?stwa, staj? si? punktem odniesienia dla w?asnego post?powania w ?yciu rodzinnym. Ma??onkowie maj? nieraz odmienne wzory, z których dopiero w trakcie trwania ma??e?stwa mog? wytworzy? jeden wspólny wzór post?powania.
Na tworzenie si? osobowo?ci i wzorów zachowa? ma wp?yw ca?a rodzina macierzysta. Wa?n? rol? odgrywaj? kontakty mi?dzy rodze?stwem. Ucz? one wspó??ycia z grup? i osobami równymi sobie. Pewne znaczenie wi?c ma liczebno?? rodziny macierzystej. O dojrza?o?ci do ma??e?stwa ?wiadczy równie? przemy?lana decyzja jego zawarcia, d?ugo?? czasu narzecze?stwa ma wielk? wag?. Znaczenie maj? te? pierwsze do?wiadczenia seksualne m?odzie?y.
Charakter tych do?wiadcze? ma wyra?ny wp?yw na pó?niejszy stopie? satysfakcji z po?ycia seksualnego w ma??e?stwie. Jest to nast?pstwem dzia?ania "prawa pierwszych po??cze?" polegaj?cego na tym. ?e ka?de prze?ycie pierwszorazowe jest najsilniejsze i pozostawia trwa?y ?lad staj?c si? stereotypem trudnym do przekszta?cenia. Pierwsze prze?ycie staje si? punktem odniesienia dla nast?pnych.
Tak wi?c okres przed zawarciem zwi?zku ma??e?skiego warunkuje poziom dojrza?o?ci psychicznej w momencie zawierania ma??e?stwa. Dojrza?o?? ta mo?e nadal wzrasta?, ale cz?sto od jej poziomu na pocz?tku ma??e?stwa zale?? jego dalsze losy.
Wybór wspó?ma??onka
Chodzi tu o dobór psychiczny i seksualny. Powszechnie uwa?a si?, ?e wybór ma??onka determinuje jako? dalsze losy zwi?zku. Wybór ma??onka jest obecnie spraw? osobist? i decyzj? indywidualn?, dokonuje si? jednak zgodnie z pewnymi prawid?owo?ciami.
Wybór dokonywany w do?? m?odym wieku, kiedy jeszcze trudno o wi?ksze do?wiadczenie ?yciowe, jest pewnego rodzaju przypadkiem decyduj?cym o szcz??ciu ma??e?skim lub rozwodzie. Istnieje tendencja do doboru wybiórczego pozytywnego, to znaczy, ?e ma??e?stwa dobieraj? si? najcz??ciej na zasadzie podobie?stwa cech antropologicznych, takich jak wzrost, waga, proporcje cia?a, kszta?t twarzy, niektóre w?a?ciwo?ci biochemiczne przemiany materii itd. Tak?e badania socjologiczne wykaza?y, ?e zasad? doboru wspó?ma??onka jest podobie?stwo sytuacji spo?ecznej (wiek, wykszta?cenie, pochodzenie spo?eczne, zawód). Czynniki te okre?laj? "pole wybieralno?ci", w którym najcz??ciej dokonuje si? wyboru wspó?ma??onka.
Badania psychologiczne równie? wskazuj? na podobie?stwo jako zasad? wyboru. Niektórzy badacze jednak uwa?aj?, ?e dla powodzenia ma??e?stwa dobrze jest, je?li ma??onkowie maj? cechy przeciwstawne. Szczególnie wa?na jest komplementarno?? potrzeb. Inni uwa?aj?, ?e podobie?stwo osobowo?ci, gustów, zainteresowa? i aspiracji warunkuje pozytywne kontakty ma??e?skie. Inna hipoteza ??czy te teorie. Jedne potrzeby i tendencje powinny by? podobne, np. temperament, potrzeby seksualne, uzdolnienia; inne uzupe?niaj?ce si? np. tendencje do dominacji i submisji. Przedstawione teorie s? w pewnym sensie statyczne. Podkre?laj? znaczenie cech "zastanych" w momencie zawierania zwi?zku ma??e?skiego. Inne podej?cie podkre?la znaczenie nieustannego rozwoju mi?o?ci, wspieranego przez ogóln? tendencj? do doskonalenia si?.
Andrzej Wielowieyski pisze, ?e problem niedobrania w?a?ciwie nie istnieje, bo zharmonizowanie dwóch ró?nych osobowo?ci musi zawsze napotyka? na opory, a ich przezwyci??enie nie jest spraw? doboru, lecz dojrza?o?ci. Wi?ksza jest pewno?? szcz??cia w ma??e?stwie, gdy ma??onkowie cz??ciej kieruj? si? ?wiadomo?ci? ni? odruchami i tendencjami infantylnymi, a tak?e gdy potrafi? si? lepiej wczu? w sytuacj? innego cz?owieka. Tak wi?c szcz??cie w ma??e?stwie osi?gaj? cz??ciej osoby bardziej dojrza?e osobowo?ciowo, posiadaj?ce wi?ksz? aktywno?? wewn?trzn? i bogatsze ?ycie emocjonalne.
Uwarunkowania zewn?trzne powodzenia
Sytuacja spo?eczna, w której ?yj? ma??onkowie, sprzyja lub nie sprzyja warto?ci i szcz??ciu ich zwi?zku. Znaczenie ma ustawodawstwo rodzinne, urz?dzenia socjalne, ogólnokrajowa sytuacja ekonomiczna i mieszkaniowa, a tak?e opinia spo?eczna, kszta?towana mocno przez ?rodki masowego przekazu, które upowszechniaj? nowe modele ?ycia rodzinnego. Czynniki te s? dla ca?ego spo?ecze?stwa w zasadzie takie same, dlatego nie mo?na w nich szuka? zasadniczej przyczyny ró?nicy w stopniu powodzenia ma??e?stw. Spo?ród zewn?trznych czynników w stosunku do ma??e?stwa za szczególnie wa?ny uwa?any jest dobry start ekonomiczny. W niektórych jednak przypadkach nie brak odpowiednich warunków materialnych, ale przywi?zanie do nich nadmiernej wagi mo?e by? przyczyn? niepowodzenia ma??e?stwa.
Pewne minimum jest jednak warunkiem koniecznym, cho? niewystarczaj?cym, dla prawid?owego funkcjonowania rodziny. Jeszcze wa?niejsza jest sytuacja mieszkaniowa. Istnieje wyra?na zale?no?? mi?dzy posiadaniem dobrych warunków mieszkaniowych a satysfakcj? z ?ycia intymnego. Znaczenie negatywne maj? te? niekorzystne postawy rodzicielskie matek-te?ciowych. U tych matek stwierdza si? postaw? nadmiernej troskliwo?ci, nadmiernego ochraniania i utrzymywania dzieci w zale?no?ci, a tak?e postaw? krytykuj?c? i naginaj?c? do w?asnych wymaga?.
Te niew?a?ciwe postawy, utrzymuj?ce si? w czasie doros?o?ci dzieci, powsta?y prawdopodobnie w okresie ich dzieci?stwa. Wp?ywa?y wi?c tak?e na tworzenie si? pewnych cech osobowo?ci dzieci, a potem w tym samym kierunku oddzia?ywa?y na dzieci ju? doros?e, utrudniaj?c im samodzielno??.
Do osób, przez samo istnienie, wp?ywaj?cych na ma??e?stwo nale?? dzieci. Fakt braku dziecka obni?a zadowolenie z ma??e?stwa a posiadanie dzieci, niezale?nie od ich liczby, jest wa?nym czynnikiem szcz??cia ma??e?skiego.
Uwarunkowania wewn?trzne szcz??cia ma??e?skiego
Ma??e?stwo mo?na uj?? jako swoisty zwi?zek dwojga ludzi wspó?dzia?aj?cych ze sob?, zatem prócz zewn?trznych warunków u?atwiaj?cych to wspó?dzia?anie wa?na jest jego wewn?trzna mo?liwo??. Wa?ny jest wiek zawierania zwi?zku ma??e?skiego. Ma??e?stwa zawarte przez dziewcz?ta w wieku 16-18 lat s? w 35% zdecydowanie nieudane i m?ody wiek jest jedn? z przyczyn niepowodzenia. Je?li chodzi o czas trwania zwi?zku, zadowolenie nie wykazuje jakiej? tendencji sta?ej, wzrastaj?cej czy malej?cej, ale waha si? w zale?no?ci od etapu ?ycia ma??e?skiego.
Te fluktuacje w zadowoleniu w zale?no?ci od czasu trwania ma??e?stwa wskazuj? na znaczenie umiej?tno?ci zmieniania swoich oczekiwa? od ma??e?stwa. Sam motyw zawarcia ma??e?stwa mo?e mie? znaczenie. Najkorzystniejszym z punktu widzenia sukcesu ma??e?skiego motywem jest mi?o?? i ch?? uregulowania ?ycia seksualnego, mniej korzystnym: podziw dla partnera i odpowiedni wiek, najbardziej niepo??danym - ch?? wyj?cia z domu rodzinnego. Jednym z oczekiwa? od ma??e?stwa jest zadowolenie seksualne. W rzeczywisto?ci wady rozwojowe s? rzadkie i zauwa?alne najpó?niej w wieku dojrzewania, a "ka?dy normalnie zbudowany m??czyzna mo?e wspó??y? z ka?d? z ka?d? normalnie zbudowan? kobiet?, je?eli ??czy ich mi?o??". Nale?a?oby wi?c mówi? nie tyle o "doborze czy niedoborze seksualnym", co o porozumieniu seksualnym lub jego braku. Brak wspólnoty psychicznej powoduje niezadowolenie ze wspó??ycia seksualnego.
Porozumienie si?, czyli wzajemna komunikacja w ma??e?stwie, jest nast?pnym
wa?nym czynnikiem szcz??cia ma??e?skiego, bo zwi?ksza wzajemne poznanie si?, umo?liwia rozstrzyganie problemów ma??e?skich i rozwój interakcji ma??e?skiej. Dobr? komunikacj? u?atwia wzajemna sympatia partnerów. Im wi?ksza zgodno?? zainteresowa?, warto?ci i przekona? tym wy?sza wzajemna atrakcyjno?? partnerów. W sytuacji ma??e?skiej szczególnie wa?na jest zgodno?? postawy religijnej.
Do czynników wewn?trznych dzia?aj?cych na korzy?? lub niekorzy?? zadowolenia z ma??e?stwa mo?na zaliczy? uk?ad si? mi?dzy m??em a ?on?, dotycz?cy przewagi w decydowaniu i w podziale obowi?zków domowych. Modelem obecnie lansowanym jest partnerstwo. Kobiety cz??ciej ni? kiedy? podejmuj? prac? zawodow? poza domem, to za? cz?sto mo?e mie? negatywny wp?yw na szcz??cie rodzinne: zm?czenie i oboj?tno?? kobiety na sprawy m??a, trudno?ci po??czenia w czasie obowi?zków zawodowych i domowych. W?a?ciwy model rodziny ma tu bardzo du?e znaczenie dla szcz??cia ma??e?stwa. Rozwój mi?o?ci, który by? odpowiedni dla momentu zawarcia ma??e?stwa, nie jest wystarczaj?cy na ca?e ?ycie. Mi?o?? wymaga ci?g?ego wysi?ku, nie jest stanem, lecz procesem.
Dobra wola i cierpliwo?? obu stron pozwoli z?agodzi? nawet powa?ne braki wychowania i charakteru. Wzajemne poznawanie si? w atmosferze ?yczliwo?ci pog??bia zwi?zek. Wzajemne ?wiadczenie sobie us?ug w zwyk?ych codziennych sytuacjach prowadzi do najbardziej trwa?ego sk?adnika wi?zi ma??e?skiej, jak? jest przyja??, nadaj?ca wierno?ci ma??e?skiej nowy wymiar. Szczególnie podkre?lone s? wi?c wewn?trzne czynniki szcz??cia ma??e?stwa. Im wi?ksza jest ich ?wiadomo?? roli ma??e?stwa i znajomo?? jego celów, im wi?kszy wysi?ek w pracy dla dobra dzieci, im wi?kszy wzajemny wp?yw celem doskonalenia si?, tym ma??e?stwo ma wi?ksze szanse trwa?o?ci i szcz??cia.
